Na een scheiding moet een kind onvoorwaardelijk kunnen blijven houden van zowel vader als moeder.
In mijn praktijk begeleid ik een aantal jonge mensen, in de leeftijd van 20 tot 35 jaar. Van meerdere van hen zijn de ouders gescheiden. Ze ‘worstelen’ in het dagelijks leven met mentale problemen. Ze zeggen lang niet altijd wat ze denken, vermijden conflicten of vertonen pleasegedrag, ook in hun eigen relaties.
Als je als kind een scheiding van je ouders meemaakt is dit een ingrijpende gebeurtenis die diepgaande invloed heeft op alle betrokkenen, met name op kinderen en jongeren. Hun plek in het gezin is hierdoor veranderd. Het goede nieuws is dat je als ouder heel wat kunt doen om de veerkracht van je kind te helpen herstellen. In dit artikel kijken we naar de emotionele impact en biedt het inzicht in hoe ouders en verzorgers kunnen bijdragen aan een gezonde verwerking.
Wat verandert er na een scheiding in het gezin?
Kinderen ervaren de aanwezigheid van een gezin iets vanzelfsprekends. Een scheiding van ouders zorgt voor gevoelens van verwarring en pijn. De wereld wordt ineens een stuk minder vanzelfsprekend en veilig. Ze kunnen zich geen voorstelling maken hoe hun leven er uit gaat zien en kunnen worstelen met de nieuwe realiteit en mogelijke veranderingen in hun dagelijks leven.
Stabiliteit is cruciaal voor kinderen tijdens een scheiding. Probeer zoveel mogelijk structuur te behouden. Laat je kind op dezelfde school blijven, blijf betrokken bij zijn of haar sportverenigingen en zorg voor regelmatige contactmomenten met familie. Dit helpt kinderen om een gevoel van veiligheid te behouden en kan de impact van de scheiding verzachten.
Welke emoties treden op bij kinderen na een scheiding
De kinderen worden geconfronteerd met een beslissing waar zij niets aan kunnen veranderen en waarin zij geen enkele stem hebben. Ontkenning, weerstand, verdriet en verwarring steken de kop op en ze voelen zich ‘verraden’, hulpeloos en machteloos, maar ook hun zelfvertrouwen wordt aangetast.
Kinderen die geconfronteerd worden met een scheiding voelen zich vaak verlaten, boos, verdrietig en onzeker. Ze kunnen zich verraden voelen en hebben moeite met het begrijpen van de situatie.
Gevoelens van schuld, schaamte en machteloosheid komen vaak naar boven. Daarnaast kan een scheiding leiden tot een verminderd zelfvertrouwen en een gevoel van onzekerheid over de toekomst. Het is belangrijk om te begrijpen dat deze gevoelens normaal zijn, dat het tijd kost om ze te verwerken en het is essentieel om in gesprek te blijven, zodat ze zich veilig voelen om hun emoties te uiten.
Verplaats je in de belevingswereld van je kind, je kunt een grote steun voor ze zijn. Stel open vragen en luister actief naar wat je kind te zeggen heeft. Het is belangrijk om te erkennen dat een scheiding een grote impact heeft en dat je kind tijd nodig heeft om te rouwen om het verlies van het gezin zoals het was. Het nare is dat je dit je kind niet kunt besparen. Het gevoel van veiligheid en vertrouwen moet zich stukje bij beetje herstellen en dat duurt gemiddeld zo’n 2 tot 3 jaar.
Co-ouderschap en communicatie na een scheiding
Communicatie tussen beide ouders is cruciaal, een positieve samenwerking bevordert de stabiliteit en het welzijn van je kinderen. Het vermijden van conflicten in het bijzijn van de kinderen is essentieel voor hun emotionele gezondheid.
Onderzoek toont aan dat het helpend is voor kinderen als je als ouders je kind vertelt dat zij geen enkel aandeel hebben in de beslissing over de scheiding, dat jullie uit elkaar gaan en er geen kans meer is dat het goedkomt. Je kind heeft behoefte aan één verhaal en aan duidelijkheid. Praat met je kind in een voor hen begrijpelijke taal.
Kinderen willen ouders niet alleen laten merken dat ze van ze houden, ze willen ze bovendien ook laten merken dat ze ‘evenveel’ van ze houden. Veel kinderen worstelen hiermee, ze zijn loyaal naar hun vader en moeder. Jammer genoeg zetten ouders hun kind wel eens, bewust of onbewust, onder druk om te kiezen. Zo moet je kind de onvoorwaardelijke liefde die ze voor jullie, hun ouders, voelen als het ware opdelen.
Het belang van betrokkenheid van beide ouders
Betrokkenheid van beide ouders is en blijft van onschatbare waarde. Kinderen hebben behoefte aan steun, liefde en betrokkenheid, ongeacht de omstandigheden. Vertel je kind en laat ze ervaren dat ze altijd bij jullie terecht kunnen en dat er rekening met ze wordt gehouden. Doe daarbij geen beloftes die je niet kunt waarmaken.
Ga geregeld naar activiteiten op school, (sport)evenementen en andere voor hen belangrijke momenten, het draagt bij aan een gevoel van continuïteit en betrokkenheid.
Stimuleer je kind om ook met anderen te praten, het is soms eenvoudiger voor ze om met iemand buiten het gezin te praten, zoals met vrienden, familie en/of school.
Professionele ondersteuning van het gezin bij een scheiding
Voel je je overweldigd door de situatie? Professionele hulp kan een uitkomst bieden. Een scheidingscoach of rouwbegeleider kan jou en je kinderen leren omgaan met de emotionele impact van een scheiding. Zorg goed voor jezelf, dan zorg je ook goed voor je kind.
Zelfs jaren na een scheiding kunnen er nog onderliggende problemen naar boven komen. Kinderen kunnen als gevolg van een scheiding onbewust de rol van een ouder op zich gaan nemen waardoor ze letterlijk van plek wisselen met een ouder.
Door middel van gesprekken, oefeningen en soms creatieve expressie of familieopstellingen kunnen jullie samen werken aan het verwerken van dit verlies.
Het is belangrijk om te weten dat er hulp beschikbaar is, zowel voor jou als voor je kinderen.
- Het programma Klokhuis heeft er in 2017 een serie over scheiden gemaakt en wil met deze speciale serie voor kinderen dit gevoelige onderwerp meer bespreekbaar maken.
- De site Villa Pinedo is vooral voor kinderen. Over leven met gescheiden ouders.
Bronnen:
- aantekeningen opleiding Buro Nazorg en eigen inzichten en ervaringen
- Boek: Een week mama, een week papa? Boek van Claire Wiewauters
Lees ook mijn laatste blogs:
en